Yeraltı Camii

Yazar:

Karaköy semtinde bulunan caminin çok farklı bir hikayesi vardır. Alışılan cami modeline hiç de benzemeyen Yeraltı Camii, ilk bakışta sade bir mescidi andırır. Ancak çok eski bir tarihe sahip yapının Bizanslılar döneminden kalma bir zindan olduğu duyulduğu zaman hayrete düşmemek elde değildir. Bizanslıların doğudan gelen gemi saldırılarını engellemek adına Haliç’e zincir çektikleri yerin bağlı olduğu uçlardan biri de bugün cami olarak anılan eski mahzendir.

Yapının kurşunlu mahzen olarak anıldığı da tarihi vesikalarda yer alır. İstanbul’u almak için gelen İslam ordusunun bazı eşyaları mahzene sakladıkları ve kapısını da kurşunla örttüklerine dair bilgiler vardır. Bu nedenle mahzen kurşunlu mahzen olarak da anılır. İstanbul’un fethinden sonra mahzen olarak kullanılmaya devam eden ve Sultan-ı Mahzen olarak isimlendirilen yer daha sonra su sarnıcı, mühimmat deposu gibi ihtiyacı karşılamak üzere kullanılmaya devam etmiştir.

Cami, dört kapıdan oluşur ve yapı tamamen tonozlardan mürekkeptir. Orijinal yapısı hemen hemen günümüzde de muhafaza edilir. Dört kapıdan ikisi deniz tarafındadır. Diğerleri ise kara tarafında bulunur. Klasik cami kubbesine sahip değildir. Payeler üzerinde yarım bir kubbe vardır. Tek şerefeli bir minaresi de bulunur.

Nasıl camiye çevrildi?

Mahzeni camiye çevirme fikri aniden ortaya çıkan bir durum değildir. Üsküdar ahalisi tarafından görülen rüyalar sarayın dikkatini celp eder ve mahzenin çevresinde gömülü kişiler olduğuna dair haberlerin araştırılması üzerine ekip kurulur. Harekete geçen ekip tarafından mahzen çevresinde mezar tespitleri yapılır. Daha sonra birinci Mahmut tarafından mahzenin camiye çevrilmesi için çalışma talimatı verilir. 1750’de mahzen cami olarak hizmete açılır.

Sahabe türbeleri

Mahzen etrafında tespit edilen mezarlar İstanbul’u ilk kuşatan İslam Ordusu’ndaki isimlere aittir. Bunlardan biri sahabeden Amr bin As ve Veyh bin Hüşeyre yer alır. Tabiin isimleri arasında zikredilen Süfyân bin Uyeyne de camiye girerken hemen sol tarafta metfun bulunur. Bu isimler, önemli olduğu için bilhassa Ramazan ayları içerisinde ve Kadir Gecesi’nde çokça ziyaret edilir. Eyüp Sultan Türbesi’nden sonra en çok ziyaret edilen noktalardan biri Yeraltı Camii’dir.

 

Adres: Kemankeş Karamustafa Paşa Mahallesi, Kemankeş Cd. No:23 Beyoğlu/İstanbul

Benzer Yazılar